W sobotę, 27 października 2026, na Placu Jana Kilińskiego w Opocznie zorganizowano obchody upamiętniające likwidację getta żydowskiego z 1942 roku. Uroczystość miała charakter państwowo‑lokalny i zgromadziła przedstawicieli Urzędu Miejskiego, władz powiatowych, instytucji kultury oraz mieszkańców miasta. Organizację wydarzenia nadzorował Wydział Promocji i Kultury Urzędu Miejskiego w Opocznie. Podczas spotkania przypomniano tragiczne losy społeczności żydowskiej związane z deportacjami przeprowadzonymi w okresie II wojny światowej.
Kto przemawiał i jakie świadectwa odczytano?
Uroczystość prowadziła Lidia Lasota, dyrektor Wydziału Promocji i Kultury Urzędu Miejskiego w Opocznie. Rys historyczny wydarzeń z 27 października 1942 roku przedstawił Adam Grabowski, dyrektor Muzeum Regionalnego w Opocznie. Autentyczne relacje osób, które przeżyły getto i transporty śmierci, odczytali Jerzy Misiurski, dyrektor Biblioteki Publicznej im. Stefana Janasa, oraz Piotr Kłodawski. Wspomnienia Adzi Chmielnickiej‑Jerkiewicz i Ahrona Carmiego Chmielnickiego były elementem programu refleksyjnego.
Jakie elementy upamiętnienia uzupełniły część oficjalną?
Oprawę muzyczną zapewniła Barbara Gąsowska z Państwowej Szkoły Muzycznej w Opocznie, która wykonała utwór na skrzypcach. Po muzycznej części zgromadzeni wysłuchali modlitwy żydowskiej El Male Rachamim w intencji ofiar Zagłady. Nastąpiło składanie wieńców i zapalanie zniczy przy symbolicznym miejscu pamięci, co miało charakter wspólnego hołdu. Organizatorzy wyrazili podziękowania dla uczestników spotkania za obecność i pamięć.
Czego dotyczyła rocznica i jakie były fakty historyczne?
Getto w Opocznie utworzono jesienią 1940 roku na obszarze ograniczonym współczesnymi ulicami: 17‑go Stycznia, Zjazdową, S. Janasa, 1‑go Maja, Szpitalną i Kazimierza Wielkiego. Na tym terenie zamknięto około 5 tysięcy osób, a warunki sanitarne były złe — kanalizacja była częściowo wykonana, woda pochodziła z trzech studni, działał mały szpitalik w budynku szkoły żydowskiej przy ul. 1‑go Maja oraz jedna jadłodajnia. Niemieckie represje obejmowały egzekucje, przymusową pracę i brak dostępu do żywności oraz opieki medycznej. Największa deportacja z Opoczna miała miejsce 27 października 1942, kiedy około 3 000 osób wywieziono do obozu zagłady w Treblince.
Kto złożył hołd ofiarom podczas obchodów?
Hołd ofiarom oddali m.in. burmistrz Opoczna Michał Konecki oraz przewodniczący Rady Miejskiej Dariusz Kołodziejczyk. W ceremonii uczestniczyła też delegacja władz powiatowych z starostą Marcinem Baranowskim na czele oraz przedstawiciel poseł Roberta Telusa. Wieniec złożyły delegacje lokalnych spółek, instytucji i placówek oświatowych, a także mieszkańcy miasta.
Największa deportacja z Opoczna odbyła się 27 października 1942 roku.
