Październik 2026 przebiega pod hasłem Różowy Październik — kampanii przypominających o badaniach przesiewowych piersi i o możliwościach bezpłatnej mammografii w programie NFZ. Lokalne urzędy i fundacje organizują spotkania informacyjne, rozdają materiały edukacyjne i współpracują z mammobusami. W Płocku zaplanowano wydarzenie 16 października 2026 w siedzibie Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego przy ul. Kolegialnej 15 w godzinach 10:00–15:00, podczas którego dostępne będą punkty informacyjne i bezpłatne badania dla uprawnionych kobiet po wcześniejszej rejestracji.
Kto może skorzystać z bezpłatnej mammografii?
Z programu profilaktyki raka piersi finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia mogą skorzystać kobiety w wieku 45–74 lat. W podstawowym trybie badanie wykonuje się raz na dwa lata bez konieczności posiadania skierowania. W określonych sytuacjach, na przykład po zakończeniu leczenia raka piersi i po spełnieniu dodatkowych kryteriów, dostępna jest częstsza kontrola — wtedy mammografia może być wykonywana co 12 miesięcy.
Jak zapisać się na mammografię?
Od 2026 roku istnieje centralna e-rejestracja na mammografię. Rezerwacji można dokonać przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), aplikację mojeIKP, telefonicznie lub osobiście w placówce uczestniczącej w programie. Centralny system pozwala wyszukać dostępne terminy w różnych lokalizacjach i skorzystać z tzw. "poczekalni" na najbliższe 90 dni, gdy brak odpowiedniego terminu. Badania odbywają się w pracowniach stacjonarnych i w mammobusach; harmonogram postojów mobilnych pracowni publikuje Narodowy Fundusz Zdrowia.
Gdzie wykonuje się badania? Przykłady placówek?
W większych miastach mammografia jest dostępna w szeregu placówek realizujących świadczenia NFZ. Jako przykłady podawane są m.in.: Medical Care przy ul. Batalionów Chłopskich 86, Szpital Zdroje przy ul. Mącznej 4, USK nr 1 PUM przy ul. Unii Lubelskiej 1, USK nr 2 PUM przy ul. Powstańców Wielkopolskich 72, WOMP-ZCLiP przy ul. Bolesława Śmiałego 33 oraz ZCO przy ul. Strzałowskiej 22. Dostępność terminów bywa zmienna, dlatego placówki i mammobusy warto sprawdzać w centralnej e-rejestracji NFZ.
Jakie badanie wybrać i czego się spodziewać?
Dla kobiet po 45. roku życia rekomendowaną metodą przesiewową jest mammografia. U młodszych pacjentek częściej wykonuje się USG piersi ze względu na większą ilość tkanki gruczołowej. Mammografia może powodować chwilowy ucisk i dyskomfort, ale badanie trwa krótko i umożliwia wczesne wykrycie zmian. Dawka promieniowania podczas mammografii jest niska i porównywalna do prześwietlenia zęba.
Jakie objawy powinny skłonić do konsultacji z lekarzem?
Objawy wymagające konsultacji to m.in. nowy guzek lub zgrubienie w piersi, guzek w okolicy pachy, zmiana kształtu lub wielkości piersi, wciągnięcie brodawki, nietypowa wydzielina z brodawki (w tym krwista), zmiany skórne takie jak zaczerwienienie czy pogrubienie oraz wygląd skóry przypominający "skórkę pomarańczy". Nie każda zmiana oznacza nowotwór, ale każdą nową i niepokojącą zmianę należy skonsultować ze specjalistą.
Jak kampanie wspierają dostęp do badań?
Organizacje pozarządowe i urzędy lokalne prowadzą działania informacyjne mające ułatwić dostęp do profilaktyki. Fundacja Onkologiczna Rakiety promuje obecność komunikatów w miejscach codziennych spotkań — kawiarniach, bibliotekach i salonach kosmetycznych — oraz stosuje różowe zawieszki z kodami QR kierującymi do rzetelnych informacji o badaniach. Lokalne urzędy, jak gminy Opoczno i Piątek, zachęcają do wzajemnego przypominania o badaniach i informują o możliwościach skorzystania z mammobusu lub placówki stacjonarnej.
Wskaźniki uczestnictwa pozostają wyzwaniem. W jednej z gmin odnotowano, że z programu skorzystała tylko jedna na trzy kobiety uprawnione do badania; takie dane są impulsem do dalszych działań edukacyjnych i organizacyjnych.
Centralna rejestracja, mobilne mammobusy i lokalne wydarzenia informacyjne mają zwiększyć dostępność badań w październiku i po nim. Wolne terminy i harmonogramy badań zmieniają się dynamicznie.
