Światowy Dzień Alzheimera przypada 21 września. W Opocznie apel skierowany jest do mieszkańców i rodzin osób starszych o zwracanie uwagi na narastające trudności z pamięcią, orientacją i wykonywaniem codziennych czynności. Przypomnienie podkreśla znaczenie wczesnego rozpoznania, które ułatwia dostęp do opieki i planowanie wsparcia.
Jak rozpoznać wczesne objawy?
Utrata pamięci może mieć różne przyczyny. Nie każde zapomnienie nazwiska czy zagubienie rzeczy oznacza chorobę. Niepokojące są jednak narastające i powtarzające się trudności z wykonywaniem znanych wcześniej, złożonych czynności, problemy z orientacją w dobrze znanym terenie, zaburzenia mowy oraz trudności w planowaniu i liczeniu. Granicą między naturalnym starzeniem się a zaburzeniem poznawczym jest utrata samodzielności.
Co wpływa na ryzyko i jak zacząć profilaktykę?
Specjaliści wskazują, że na kondycję mózgu wpływa wiele modyfikowalnych czynników. Wśród nich wymienia się nadciśnienie, cukrzycę, otyłość, wysoki cholesterol, niedosłuch, pogarszający się wzrok, brak aktywności fizycznej oraz izolację społeczną. Zmniejszanie tych czynników wraz z kontrolą stanu zdrowia i utrzymaniem aktywności społecznej może obniżyć ryzyko otępienia. Eksperci podkreślają, że działania prewencyjne warto podejmować już około 40. roku życia.
Jak wygląda diagnostyka i jakie są możliwości leczenia?
Rozpoznanie wymaga oceny klinicznej i wykluczenia innych przyczyn pogorszenia funkcji poznawczych. W diagnostyce coraz większą rolę odgrywają biomarkery — zarówno badania płynu mózgowo-rdzeniowego, jak i rozwijane testy krwi. W Unii Europejskiej autoryzowano leki ukierunkowane na amyloid: Lecanemab (autoryzacja 15 kwietnia 2025) oraz Donanemab (autoryzacja we wrześniu 2025). Terapie te wymagają specjalistycznej kwalifikacji i monitorowania ze względu na ryzyko powikłań.
Co to oznacza dla mieszkańców Opoczna?
Urząd Miejski w Opocznie zwraca uwagę na rolę wczesnego rozpoznania i wsparcia rodzin osób chorych. W przypadku utrzymujących się czy nasilających się zaburzeń pamięci pierwszym krokiem jest konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Dalsze postępowanie diagnostyczne i dostęp do specjalistów zależą od oceny klinicznej i skierowań medycznych. Na poziomie krajowym przyjęto Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych, który zakłada rozwój diagnostyki, wsparcie dla rodzin i opiekę wytchnieniową.
W skali kraju szacuje się znaczne rozpowszechnienie demencji — modelowe dane wskazywały na około 618 tysięcy osób z otępieniem w 2025 roku. Krajowy program został przyjęty uchwałą Rady Ministrów 11 grudnia 2025 roku.
